Sanat Terapisi Atölyesinden Kesitler

Sanat terapisi nedir ve kimler uygulayabilir?

Sanat terapisi görsel materyaller aracılığıyla bilinçdışını terapötik sürece dahil eden bir yöntemdir. Temas etmesi güç bazı duygularda ve özellikle somatizasyon yaratan Egzama, Panik atak veya tıbbi süreç ile tam olarak açıklanamayan bazı durumlar için etkin bir rol oynayabilmektedir. Fakat sanat terapisi uygulayıcısının Klinik Psikolog ( ya da Psikiyatrist) olması gerekmektedir. Aksi halde bilinçdışı çatışmalar, yaşanılan aktarım- karşı aktarım süreçlerini alanında uzman olmayan birinin fark edip anlamlandırabilmesi mümkün değildir.

'' İlişkilerimde hep aynı döngüleri yaşıyorum '' '' İçimde anlamını bulamadığım bir huzursuzluk var '' '' Babamı görünce istemsizce geriliyorum ve bundan suçluluk duyuyorum, bu çok saçma ''

Bu veya buna benzer cümleleri hayatımızın birçok noktasında söylemiş olabiliriz... Aslında birçok insan gibi.. Bazen derinden yaralasa da bazen bu cümlelere eşlik eden güçlü bir öfke duygusu olabilir... peki ama bu neden?

Baba figürü bugünkü ilişkilerimizi nasıl etkiler?

Baba figürü, çoğu insanın yaşamındaki ilk sosyal temaslardan biridir; anneyle kurulan bağ ise erken dönemde benliğin uzantısı niteliğindedir (Margaret Mahler'in ayrılma-bireyleşme kuramı). Babayla kurulan bu ilk sosyal bağ; romantik ilişkilerde, arkadaşlıklarda ve beklentilerde bugün de anlam üretir. Etki bazen doyum arayışı, bazen yoksunluğu doldurma çabası olarak görünür.

Yapmış olduğumuz çalışmada kendi benliğimizin oluşumunda büyük katkısı olan baba figürüne temas ettik. Baba figürü aslında sosyal anlamda ilk temas ettiğimiz kişilerden birisidir. Anne figürü bu anlamda Baba kadar sosyal bir anlam oluşturmayabilir. ( Çünkü bebek bir dönem kendini annenin uzantısı olarak görür, anne sosyal bir canlı olmanın ötesinde onun bir parçası - ona can katanıdır. Erken gelişim döneminde bebeğin bakım verenle kurduğu ilişki, kendilik algısının temelini oluşturur. Bknz : Margaret Mahler Separation-Individuation kuramı )

Babanın yaşamdaki ilk sosyal teması barındırıyor olması bugün sosyal anlamda kurduğumuz bir çok ilişkide önemli bir katkı sağlıyor. Bu ilişki romantik bir bağ - bu ilişki arkadaşlığın ön planda olduğu bir bağ olsa bile bu ilk sosyal bağ bugünkü ilişkilere anlam katıyor.

Bazen kattığı bu anlam o ilişkinin yaşattığı doyumu yaşamda arıyor bir halde kendini gösterirken bazen ise yarattığı yoksunluğu doldurma çabası olarak ortaya çıkmakta - bir mücadele olarak bile görülebilmekte.

Psikolojik bilgiyi bilmek neden yeterli olmaz?

Psikolojik bilgi tek başına dönüştürmez; çünkü insan bağ kurarak yaşayan bir canlıdır ve salt bilgi, bir bağ içinde deneyimlenmeden anlam dünyasına yerleşmez. Kendimize bile söyleyemediğimiz şeyleri bir başkasıyla paylaşmak (görülmek ve duyulmak) bastırılmış duyguları ifade etme olanağı açar. Terapinin farkı bilgide değil, bu bağda yatar.

Bu ve bunun gibi bilgiler birçok yerde mevcut fakat bunları bilmek neden işe yaramıyor? İnsan bağ kurarak yaşamını sürdüren bir canlı, bağ kurmadan var olabilmemiz mümkün değil. Bazen bir canlının yokluğunda bile cansız nesnelerle kurduğumuz bağ bizi hayata tutarken salt bilgi bağ olmadan bizim anlam dünyamıza yerleşemiyor.

Yaptığımız çalışmada aslında kuramsal çerçevenin dışında bakmamız gereken noktalardan birisi, bir bağ kurarak - kendimize dahi söyleyemediğimiz şeyleri bir öteki ile paylaştık. Görüldük. Duyulduk. Ve bu empatik ortam içimizde bastırdığımız yıllardır bizi tedirgin eden bir çok duyguyu ifade edebilme olanağı sundu.

Sanat terapisi çalışmasında neler yapılır?

Ağustos 2026'da Çanakkale'de klinik psikolog olarak yürüttüğüm yaklaşık 90 dakikalık atölyede çalışma üç aşamada ilerledi: babayla kurulan ilk bağın hissiyatını görselleştirme, bilinçdışı malzemeyle bugünkü ilişki beklentilerini görünür kılma ve geçmiş nesne ilişkilerinin bugünkü karşılıklarına yanıt arama. Yönergeler bağı kuran köprüdür; süreç sakin bir dokuda ilerler.

Çanakkale'de Klinik Psikolog Eşliğinde Sanat Terapisi Çalışmamızın Odağı

Çalışmamızın odağı içsel baba figürüyle temas etme üzerineydi. Bu figür ile temasımız nasıldı? Acaba o temas bizim için yeterince doyurucu değildi ve bugün o eksikliği partnerimden mi talep ediyorum? Bunlar söylemesi zor ama bir okadarda tanıdık cümleler.

Çalışmamızda vermiş olduğum yönergeler aracılığıyla ilerledik ve babayla kurulan ilk bağın hissiyatı görselleştirdiğimiz bir aşama oldu. Bu tabi ki çok zor ve derin bir hissiyat - birçok katılımcının duygusal anlamda bir zorlantı hissetmesi beklenilen bir durumdu benim açımdan ki öylede oldu. Çok derin ve anlamlı... Bu aşamada ise içimizdeki eleştirel, yargılayıcı ve kural koyucu sesin ilişkilerimiz üzerindeki etkisini görünür hale getirmeye çalıştık.....

İkinci aşamada ise bilinçdışındaki malzemeler aracılığıyla ''Erkekler nasıl canlılardır ? '' , '' Erkek dediğin ..... olur'' gibi cümlelere yanıt veren bir çalışmayı gerçekleştirdik. Bu çalışma ile kadın katılımcılar erkek partnerleri ile kurduğu - kurmak istediği romantik ilişki biçimini görünür kılarken , erkek katılımcılar ile dostluk üzerine olan kavramlarını görünür kıldı. Bu aşamada, bireyin sosyal dünyayı bugün nasıl anlamlandırdığı, karşısındaki kişi ve kişilerden ne beklediği - ilişkisel deneyimlerini nasıl ele aldığı üzerine çalıştık. Yaşamın bir döneminde erkekler kısa saçlı olarak - kadınlar uzun saçlı olur diye basit bir çerçevede düşünürken zamanla yaşam deneyimiyle birlikte buna bir çeşitlilik katıyoruz ve bu beklentimizi detaylandırıyoruz. Yaşam deneyimleri sonucu şekillenen bu beklentilerin bir kısmı zamanla öyle bir tanıdık hale gelir ki, onları sorgulamak hiç aklımıza gelmezken bu deneyimlerle hayatı sorgulamak hayatın doğal bir parçası olarak kabul etmeye başlayabiliriz. Böylece bize ait olduğunu fark etmediğimiz bazı ilişki kalıplarını 'benim kaderim bu' diyerek sürdürebiliriz.

Ve son aşamada ise geçmişte yaşadığımız bu nesne ilişkileri bugün nasıl karşımıza çıkıyor? Bugünkü bilincimiz nasıl bu durumlarla baş ediyor buna cevap bulduğumuz bir son aşama oldu ve bu 3 aşamayı bir araya getirerek kendi içsel baba figürümüzü bir anlamda konuşturduğumuz bir çalışma oldu.

Şu anda bunları okuyor iseniz her şey bir anda olmuş ve aşırı hızlı gibi hissetirmiş olabilir . Bu çalışmamız yaklaşık 90 dakika sürdü ve sakin bir dokuda ilerledi. Metin içerisinde yer alan ve bahsettiğim ilerlemediğimiz konuları benim o anda vermiş olduğum yönergeler ile birlikte hayata geçirdik. İlk bakışta bunu iyi ama nasıl diye sorabilirsin... İnsan ilişki kurarak büyüyen ve yaşayan bir canlı - yönergeler bu bağı kurmamızdaki köprü oldu.. Okuduğunuz için teşekkür ederim .. Çanakkale Psikolog arayışı içinde iseniz benimle iletişime geçebilirsiniz, Sevgiler..